Radiologija

02/09/2026

Konzilijar

Izloženost timusa zračenju povezana sa lošijim ishodima kod karcinoma pluća

Slučajno ozračivanje timusa tokom lečenja lokalno uznapredovalog nesitnoćelijskog karcinoma pluća (NSCLC) povezuje se sa lošijim ishodima bolesti, što nameće pitanje da li ovaj organ, za koji se dugo smatralo da je kod odraslih uglavnom neaktivan, zaslužuje ciljanu zaštitu tokom radioterapije, zaključci su rada objavljenog u časopisu Annals of Oncology. Studija koja je obuhvatila više kohorti, sa ukupno preko 1.100 pacijenata lečenih radioterapijom zbog karcinoma pluća, pokazala je da je slučajno ozračivanje timusa nezavisno povezano sa povećanim rizikom od udaljenih metastaza, a u pojedinim analizama i sa povišenim mortalitetom. Ova povezanost bila je posebno izražena kod pacijenata koji su pre početka

19/04/2026

Konzilijar

Hitna reakcija američkih radiologa: ACP smernice vezane za skrining karcinoma dojke su opasne i veliki korak unazad. Hvala vam, ali prepustite ovu oblast nama!

American College of Radiology (ACR) i Society of Breast Imaging (SBI) izdali su zajedničko saopštenje 17. aprila 2026, navodeći da nove ACP smernice, koje preporučuju skrining svake dve godine za žene uzrasta od 50 do 74 godine, predstavljaju korak unazad koji može koštati života. „Hiljade više žena bi prošle kroz opsežne operacije, mastektomije i hemioterapiju zbog uznapredovalih karcinoma nego da su njihovi karcinomi otkriveni rano putem godišnje mamografije“, naveli su ACR i SBI. Reakcija američkih radiologa bila je trenutna, istog dana kada je American College of Physicians (ACP) je objavio svoje najnovije smernice za skrining raka dojke. Ključne smernice American

19/03/2026

Konzilijar

AI u evaluaciji plućnih nodula: veća detekcija, bez vremenske dobiti u realnoj praksi (American Journal of Roentgenology)

Upotreba alata veštačke inteligencije (AI) za evaluaciju plućnih nodula na niskodoznim CT (LDCT) pregledima dovodi do značajnog povećanja detekcije klinički relevantnih nalaza, ali bez skraćenja vremena interpretacije u realnim kliničkim uslovima. Ovi nalazi potiču iz prospektivne, randomizovane studije objavljene u martu 2026. godine u American Journal of Roentgenology. Studija je sprovedena kao randomizovano ispitivanje u realnom kliničkom okruženju, sa ciljem procene efekta AI asistencije na rad radiologa u skrining populaciji asimptomatskih ispitanika. Ukupno 911 ispitanika randomizovano je u grupu sa AI podrškom (n=447) i grupu bez AI (n=464). U interventnoj grupi korišćen je komercijalni AI sistem integrisan u PACS, koji

09/03/2026

Konzilijar

Strategija praćenja bolesnika sa rizikom za hepatocelularni karcinom: samo ultrazvuk ili ultrazvuk uz biomarkere?

Hepatocelularni karcinom (HCC) predstavlja jedan od vodećih uzroka smrti od malignih bolesti jetre. Klinički tok bolesti u velikoj meri zavisi od stadijuma u trenutku dijagnoze: tumori otkriveni u ranom stadijumu često omogućavaju primenu potencijalno kurativnih terapijskih postupaka, dok se uznapredovali oblici bolesti najčešće leče palijativno. Zbog toga je za pacijente sa hroničnom bolešću jetre ili drugim jasno definisanim faktorima rizika razvijen koncept periodičnog praćenja radi ranog otkrivanja HCC, koje se u kliničkoj praksi najčešće zasniva na redovnom ultrazvučnom pregledu jetre. Iako je ultrazvuk (UZ) standardna metoda nadzora zbog dostupnosti i niske cene, njegova osetljivost za male tumore često je kompromitovana

02/03/2026

Konzilijar

Lekari i dalje bolji od veštačke inteligencije u čitanju PET/CT snimaka

Lekari su značajno nadmašili GPT-5 i pet drugih velikih jezičkih modela (LLM) u tumačenju snimaka pozitronske emisione tomografije/kompjuterizovane tomografije (PET/CT) izvođene uz primenu radiofarmaka fluor-18 fluorodeoksiglukoze (F-18 FDG) kod pacijenata sa karcinomom jednjaka, izvestila je grupa istraživača iz Japana. U kolekciji od 120 snimaka odraslih pacijenata koji su bili podvrgnuti snimanju radi preoperativnog stejdžinga, četiri lekara različitog nivoa iskustva identifikovala su lokalizaciju tumora sa značajno većom preciznošću u poređenju sa LLM modelima, navodi se u studiji. „Iako aktuelni LLM modeli još nisu dostigli nivo preciznosti lekara što se tiče stejdžinga, noviji modeli pokazuju potencijal u pružanju pomoći u pojedinim dijagnostičkim